Ervaringen van ambassadeurs

In 2015 is huiseigenaar Lammert Hettema gestart met het verduurzamen van zijn vrijstaande woning in Oudehaske. Na een informatieavond van Tûk Wenjen en ‘eigen research’ is Lammert begonnen met verschillende aanpassingen aan zijn woning. Niet alleen privé, maar ook op zijn werk is Lammert bezig met het milieu. Wij zijn erg benieuwd naar zijn ervaringen.

“Onze belangrijkste reden om aan de slag te gaan met verduurzamen is niet alleen het verlagen van de energiekosten, maar we zien het ook als meerwaarde van de woning”, begint Lammert. “Daarnaast vinden we het belangrijk om iets terug te doen voor het milieu. Ook op mijn werk ben ik veel bezig met het milieu, verduurzaming en recycling. Of beter gezegd: Cradle to Cradle (C2C). Dat betekent dat elke grondstof en elk materiaal dat voor een product gebruikt wordt ook weer herbruikbaar moet zijn. Dat is bij recycling vaak ook het geval, maar wat C2C nog een extra dimensie geeft is het feit dat de grondstof geen waarde mag verliezen bij het hergebruik. Het gaat hierbij dus om upcycling. Dan kan onze eigen woning zeker niet achter blijven”.

Energielabel A
“De afgelopen vijf jaar hebben we 18 zonnepanelen laten plaatsen, HR++ glas laten zetten op de benedenverdieping, zijn de spouwmuren en kruipruimte geïsoleerd en hebben we onze dakkapel op de bovenverdieping beter geïsoleerd. Daarnaast was de CV-ketel eerder al een keer vervangen. In totaal was dit toch wel een investering. Denk aan € 6.000,- waarvan € 2.000,- subsidie voor alle wand- en vloerisolatie en het HR++ glas. Voor de 18 zonnepanelen hebben we een investering gedaan van € 7.000,- waarvan we de btw hebben teruggekregen. Door alle aanpassingen is onze energierekening beduidend lager en heeft onze woning een energielabel A gekregen”, vertelt Lammert.

Toekomstplannen
“Voor de toekomst zouden we nog kunnen overwegen om een warmtepomp in combinatie met vloerverwarming/koeling aan te schaffen, maar hier wil ik mij eerst beter in verdiepen. Ook volledig gasloos zijn klinkt erg interessant”, vertelt Lammert. “Als advies zou ik aan de mensen willen meegeven dat het wellicht financieel in eerste instantie een drempel kan zijn om je woning te verduurzamen, maar uiteindelijk betaald het zich wel uit”.

Meer informatie?
Meer informatie over de mogelijkheden om uw woning energieneutraal te maken vindt u op de webpagina ‘Het gasloos en energieneutraal adviesgesprek’. Of kies voor een onafhankelijk basis energieadviesgesprek. Meer informatie over subsidies vindt u op op de webpagina ‘Subsidies’.

In 2015 interviewden we één van onze allereerste ambassadeurs van Tûk wenjen: Arjen de Ree uit Joure. Drie jaar later waren we benieuwd hoe het met de voortgang van zijn energiebesparende project ging. En deze maand zijn we weer terug bij Arjen. Wat zijn de nieuwste aanpassingen aan zijn woning en is zijn energierekening nog verder naar beneden gegaan?

“Wat leuk dat jim wer kontakt mei mij opnimme”, begint de Ree. “Der binne alwer nije oanpassingen oan ús hûs west wêrtroch ús enerzjyrekken fierder nei beneden gien is. Earder binne wij yn enerzjykosten fan   € 190,- yn ‘e moanne en no sitte wij al op € 45,-. Dit komt troch ús LED-ferljochtingplan, omdat wy de pelletkachel as haadferwaarming brûke, wij ynmiddels op in ynduksje-kookplaat iten sierde en waarm wetter brûke ut de nije Quooker.

Pelletkachel
Door de pelletkachel als hoofdverwarming te gebruiken en een aantal aanpassingen in de nieuwe keuken, wordt er automatisch minder gebruik gemaakt van de cv-ketel en dus ook minder gas verbruikt. “Troch it ynstallearjen fan in Quooker en net alle dagen te dûsen, brûke wij no noch mar circa 100 m3 gas yn it jier. De pelletkachel is ek in goeie ynfestearring west. Al wolle minsken noch wolries kommintaar ha op de utstjit fan fijnstof. Begryplik mar ek hjir binne wer oplossings foar”, aldus de Ree.

De pelletkachel is sterk in opkomst en haalt rendementen van ongeveer 90 procent. De geperste (afval) houtkorrels zijn constant van verbrandingswaarde, omdat ze geperst zijn uit een mix van diverse houtsoorten. Ze zijn per korrel te doseren tot de optimale brandstof hoeveelheid. Ook de aan- en afvoer van lucht wordt optimaal geregeld met elektrische gestuurde ventilatoren. Een hoger rendement betekent ook een volledige verbranding waardoor de fijnstof uitstoot veel minder is dan bij de traditionele houtkachel. Nu levert elke houtverbranding fijnstof op, dus ook een pelletkachel produceert fijnstof. Tegenwoordig kunnen bij pelletkachels fijnstoffilters gebruikt worden om wel tot 95 procent van het fijnstof uit de rookgassen weg te filteren.

Bewust van energieverbruik
De Ree is nog steeds heel bewust bezig met zijn energieverbruik. Door het verliezen van zijn baan is hij anders naar de energiekosten gaan kijken, maar ook hoe hij het beste kan investeren. Hij houdt in een Excel-bestand niet alleen de meterstanden bij, maar ook gas en water. Dit is ook een tip die hij andere mensen mee wil geven. Van Ree is van mening dat mensen wel willen veranderen maar vaak tegen de hoge kosten opkijken. “It bijhalden fan in Excel-bestand makket it ynsichtlik wat we besparje. Tsjinwurdich is dit al sa’n € 160,- yn de moanne yn fergelyk mei earst. Dit ferskil doch ik yn in nij potsje foar myn folgjende projekt, de oankeap fan mear sinnepanielen en in sinneboiler”.

 ‘It bewust wurden fan jo enerzjyferbrûk fyn ik belangryk, omdat dêr in priiskaartsje oan hinget. Doel is om aanst enerzjyneutraal te wurden, sa dat ik net mear ôfhinklik bin fan de grutte enerzjyreuzen, dus selsfoarsjennend.’

Andere mensen inspireren
De Ree vertelt graag over zijn 10 jaren project en wil graag andere mensen inspireren. “At minsken ynteresse ha of mear witte wolle, binne se altyd wolkom by my. Ik lit se graach myn hûs sjen. Wilt u graag in contact komen met Arjen de Ree? Dan kunt u ons een bericht sturen via het contactformulier op de website.

Hans Geul is eigenaar van een vrijstaande woning in Lemmer, die hij in twee jaar tijd volledig energieneutraal heeft gemaakt. Wat begon als een kostenbesparend project is uitgegroeid tot een milieubewuster leven. Omdat Hans zelf ervaart hoeveel voordelen de aanpassingen hebben, zowel financieel als voor het milieu, vertelt hij er graag meer over.

“Aanvankelijk ben ik in 2016, na aankoop van onze woning, begonnen met het aanschaffen van zonnepanelen, puur uit een kostenbesparend oogpunt”, begint Hans. “Naast de 30 zonnepanelen heb ik destijds een hybride warmtepomp aangeschaft, de zonnepanelen en de hybride warmtepomp waren toen voldoende om onze woning en hybride auto te voorzien van onder anderen stroom”. Een hybride warmtepomp werkt op stroom en wordt aan de cv-ketel gekoppeld. De warmtepomp zorgt voor een groot deel van de warmte in huis. De cv-ketel springt bij als het buiten te koud is en zorgt voor warm water in de badkamer en keuken. Deze aanpassingen zorgden voor een daling in de energierekening. Maar het verbruik van gas bleef hoog.

‘Door de juiste investeringen help je niet alleen het milieu maar profiteer je ook van een goed financieel rendement’

“We gebruikten met een tweepersoons huishouden daarna toch nog 1900 m3 per jaar”, vertelt Hans. “Dat moet anders kunnen”. Daarom werd er in 2018 gekozen voor de aanschaf van een volledige warmtepomp. Met een volledige warmtepomp is een woning volledig van het gas af en verlaagd een huishouden de CO2 uitstoot met wel 30 tot 45 procent. “Omdat een warmtepomp best wel wat stroom verbruikt, hebben we ook meer zonnepanelen aangeschaft. Nu zorgen in totaal 53 zonnepanelen voor voldoende stroom om zowel de woning, de warmtepomp als de inmiddels volledig elektrische auto te voorzien van stroom. En we houden zelfs nog stroom over. Dit maakt dat wij geen energiekosten meer hebben en krijgen gemiddeld
€ 300,- tot € 400,- per jaar terug. Het geeft een gevoel van vrijheid en tegelijkertijd draag je bij aan een beter milieu”.

Een woning energieneutraal maken kan veel kosten met zich meebrengen en kan mensen afschrikken. Maar daarentegen is er ook subsidie beschikbaar. “Maak gebruik van deze subsidie en durf te investeren”, motiveert Hans. “Het levert uiteindelijk een win-win situatie op voor ons allemaal”.

Meer informatie over de mogelijkheden om uw woning energieneutraal te maken en de bijbehorende subsidies vindt u op de website van Tûk Wenjen. Of kies voor een onafhankelijk basis energieadviesgesprek.

Twaalf zonnepanelen, een biomassaketel, twee zonnecollectoren, HR++ beglazing, geïsoleerde dakrenovatieplaten, nieuwe dakbedekking en geïsoleerde spouwmuren. Door alle energiebesparende maatregelen leeft de familie Put inmiddels zonder cv-ketel én gasmeter in hun vrijstaande woning uit de jaren 70’ in Joure. En dat allemaal binnen een jaar.

In gesprek met een energieadviseur
Vorig jaar bracht een deelnemende energieadviseur van Tûk Wenjen een bezoek aan huis bij Agetha en Ludwig Put. Zij wilden graag inzicht in de maatregelen die zij konden nemen om energiezuiniger te wonen. Ook het wooncomfort kon nog worden verhoogd, evenals de waarde van de woning. En hoe mooi zou het zijn dat de woonlasten in de toekomst werden gestabiliseerd, of nog beter: verlaagd. De adviseur kwam langs en besprak de wensen van de familie Put en stelde vervolgens een adviesrapport op over de nog te nemen energiebesparende maatregelen. Zo gezegd, zo gedaan. Het echtpaar ging al snel aan de slag met het verstrekte advies.

Zelf opwekken van elektra
Voor het opwekken van voldoende elektra zijn er op de woning twaalf zonnepanelen geplaatst. De cv-ketel is vervolgens afgekoppeld en op het bestaande systeem van leidingen en radiatoren is een biomassaketel geplaatst. Ludwig: “Ik wilde graag een biomassaketel op pellets omdat deze geen stank- en geluidsoverlast veroorzaakt. In de toekomst wil ik misschien meer elektrisch gaan verwarmen met infrarood panelen om op deze manier weer pellets kan uitsparen.”

Naast de biomassaketel is een 350 liter voorraad buffervat voor het warmwater en de verwarming geplaatst. Ook zijn er op het platte dak twee zonnecollectoren aangebracht welke het water in het buffervat opwarmen. Op die manier verwarmt de biomassaketel dus alleen wanneer de zonnecollectoren dit niet alleen kunnen.

Subsidie op biomassaketel en zonnepanelen
Op de biomassaketel heeft de familie Put subsidie t.w.v. € 1.250,- ontvangen. Daarnaast kon de 21 procent btw op de zonnepanelen worden teruggevraagd. Dit scheelde ook nog zo’n € 1.500 ,-.

Isoleren is warmte winnen
Daarnaast heeft de familie Put veel isolerende maatregelen aan de woning getroffen om zo de warmte in het huis goed vast te houden. Daarbij is het hellend dak voorzien van geïsoleerde dakrenovatieplaten, zijn de betonnen sneldek dakpannen vervangen voor geglazuurde dakpannen en is het platte dak voorzien van isolatieplaten en nieuwe dakbedekking. Tot slot zijn er kunststof kozijnen geplaatst met HR++ beglazing en zijn de spouwmuren voor zover mogelijk na geïsoleerd.

Energieneutraal wonen geeft een goed gevoel
Door alle energiebesparende maatregelen is het gasverbruik uiteindelijk teruggebracht naar 0. Om het verschil aan geven: het gasverbruik was eerder ongeveer 3000 m3 per jaar. En het elektrische verbruik was rond de 3600 kwh. De gasmeter wordt binnenkort dan ook verwijderd. Agetha en Ludwig: “het wooncomfort is merkbaar verbeterd. Ook geeft het een goed gevoel dat je zelf alles opwekt en veel minder afhankelijk bent van energieleveranciers.”

Ook hun vrijstaande bedrijfshal, die zich achter de woning bevindt, hebben Ludwig en Agetha inmiddels energieneutraal gemaakt. Daar liggen zestien zonnepanelen op het dak en wordt het kantoor met infraroodpanelen verwarmd.

Wilt u ook aan de slag met energiebesparende maatregelen? De deelnemende energieadviseurs van Tûk Wenjen helpen u hier graag bij.

Dromen najagen in Friesland. Dat deed Karin! Ze kocht een kavel in haar geliefde Friesland en bouwde er een energieneutrale woning. Uiteraard ging dat niet van de ene op de andere dag.

Karin is al jaren verliefd op Friesland. Op haar 55e maakt ze haar balans op. Wat wil ik? Wonen in Friesland, kan dat? Ze gaat actief onderzoeken wat haar mogelijkheden zijn. En voor verandering is actie nodig. Ze verkoopt haar woning, vindt sneller dan verwacht een woning op een fantastische plek in Friesland. Maar om deze woning toekomstbestendig en energieneutraal te maken is voor haar zo’n grote onderneming dat ze er van af ziet.

Energieneutraal en toekomstbestendig wonen
Ondertussen leest ze over de duurzame manier van bouwen van Sustainer Homes. Ze bezoekt een modelwoning, verdiept zich in de bouwmethode en is enthousiast. Haar oog valt op een mooie kavel in Elahuizen, aan het water. Karin is lange afstandszwemster en houdt van allerlei watersporten. De mogelijkheid om energieneutraal en toekomstbestendig te wonen komen op deze plek samen en ze gaat aan de slag. In november werd haar woning opgeleverd.

De woning is geheel van hout, heeft driedubbelglas, een warmtepomp, zonnepanelen en is daarmee een energie neutrale en toekomstbestendige woning. En voor het eerst in haar leven heeft Karin een auto. Een elektrische die ze thuis oplaadt. “Eerlijk gezegd heb ik echt moeten kijken lukt dat, past dat, een elektrische auto. Maar met zonnepanelen werd het interessant. In aanschaf is een elektrische auto best duur maar als je er in gaat verdiepen ontdek je mogelijkheden. Zo was het bij deze auto mogelijk de batterij te huren.”

Droom waarmaken
Dat is ook echt een boodschap van Karin: neem moeite om je in mogelijkheden te verdiepen. Als je dat niet doet, kom je ook niet tot verandering. Na alle inspanningen en veranderingen is ze nu trotse eigenaar van een energie neutrale woning op een prachtige plek en heeft ze haar droom waargemaakt.

Martijn Agricola en Vivian Nijholt wonen nu vier jaar met hun drie dochters in een woonboerderij uit 1910 in Rotsterhaule. Verantwoordelijk omgaan met de wereld vinden ze belangrijk. Daarom verduurzamen ze hun woning. Hun streven: in tien jaar een energie neutrale woning.

Waar begin je?
Het stel had al verbouwingsplannen voor de woning. Twee slaapkamers boven moesten er drie worden. “Als je boven bezig gaat realiseer je je, als we iets willen isoleren, dan moeten we dat nu doen”, vertelt Martijn. Vanuit zijn werkomgeving heeft hij kennis van isolatiemogelijkheden. En uit de gesprekken met de adviseur van Tûk Wenjen halen ze bevestiging voor hun keuzes en hulp bij subsidieregelingen.

De start
De eerste stap naar energieneutraal wonen was de isolatie van het dak. “Voor een comfortabeler en energiezuiniger woning, begonnen we met het dak. Dat is het grootste oppervlakte dus daar verlies je het meeste mee”, zegt Martijn. Het dak werd van buiten uit geïsoleerd. Hierdoor bleven historische elementen behouden. Dit blijkt een van hun grootste klussen op weg naar energieneutraal wonen: alle dakpannen eraf, isolatie toepassen en alle dakpannen terugplaatsen.

Haalbaar en betaalbaar naar energieneutraal wonen
“We zijn nuchtere Friezen; het moet wel praktisch, haalbaar en betaalbaar zijn”, vertelt Vivian. De weg naar energieneutraal wonen is voor hun een combinatie van zelf dingen doen en aannemers inschakelen. Er is al veel gerealiseerd. Al het enkele glas werd vervangen door HR++ glas, wanden en vloeren (deels) zijn geïsoleerd. De schuur is verbouwd tot woonruimte en is ook volledig geïsoleerd.

De volgende stap is het isoleren van het oude woongedeelte. Dit deel is in de jaren 80 opgebouwd en geïsoleerd. Daar zijn nog stappen te maken. Bij voldoende isolatie kunnen de huidige radiatoren vervangen worden door vloerverwarming en is de woning klaar voor een warmtepomp. “Nu verwarmt de cv-ketel de radiatoren en dat gaat prima. Met een warmtepomp wordt dat lastiger; dan gaat die warmtepomp weer veel energie verbruiken en dat is niet handig”, verduidelijkt Martijn. 

Prioriteren hoort erbij
De weg naar een energie neutrale woning is prioriteren. “Je maakt keuzes die op dat moment goed zijn. Dat frustreert wel eens. Het isoleren van het dak en de vloer was echt nodig. Terwijl de kleine keuken ook aan vervanging toe was. En dan heb je na de verbouwing nog stééds een dak en vloer. En die kleine keuken. En is de bouwpot leeg”, zegt Vivian heel nuchter. Het vervangen van de keuken werd daardoor uitgesteld naar het najaar 2018. Inmiddels met inductiekookplaat en zonder gas. Met het oog op de toekomst.

Met drie opgroeiende meiden begint de kleine badkamer ook krap te worden. Ook dan moet je prioriteren. De badkamer zal dan ook binnen drie jaar verbouwd moeten worden. ‘Als ze straks tegelijk in de pubertijd zitten wordt het er anders niet gezelliger op’, lacht Vivian.  ‘Dat kan betekenen dat we qua isolatie minder stappen kunnen doen de komende jaren’.

Goed advies is belangrijk
“Doe wat bij je past”, adviseert Vivian. Veel mensen willen hun woning duurzaam maken. En zien door de bomen het bos niet meer. “Laat je daarom goed informeren. Het plaatsen van zonnepanelen op je huis terwijl alle energie uit je huis lekt heeft geen zin. Een adviseur van Tûk Wenjen kan je echt helpen. Deze maakt inzichtelijk welke subsidiemaatregelen er zijn en welke toepassingen echte meerwaarde hebben.”

Energieverbruik om trots op te zijn
De energieverbruik statistieken (zie afbeelding) laten duidelijk de impact zien van al hun inspanningen. ‘Een vrijstaande boerderij op de ruimte en dan zulke statistieken. Dat is heel mooi. Wij zijn inderdaad trots op de stappen die we hebben gezet. Ook in wooncomfort scheelt het enorm. Wij zijn erg blij met ons huis, maar vooral ook het plekje waar we wonen’ , vertellen Vivian en Martijn.

Tot slot
Vivian en Martijn maken hun woning energieneutraal en nemen daarmee verantwoordelijkheid om zelf klimaatveranderingen te beperken. “We hebben de aarde geleend voor de kinderen en niet geërfd. Iedereen kan wel iets doen. Denk aan het eten van minder vlees of pak vaker de fiets. Vervang energievretende apparaten of plaats sensoren op de lichten. Beperk je energieverbruik waar je kunt. We hopen dat deze aanpak ook anderen enthousiast maakt”.

Samen bouwen aan een duurzame samenleving
We kiezen steeds vaker voor een goed geïsoleerd huis, een dagje zonder vlees en zonnepanelen op het dak. Een goede zaak, vindt Lisette van der Berg. Zij is projectleider en adviseur duurzaamheid bij gemeente De Fryske Marren en houdt zich dagelijks bezig met allerlei onderwerpen die duurzaamheid bevorderen. En dat zijn er nogal wat, want de groene ambities van de gemeente worden steeds groter.

“De verduurzaming van onze maatschappij is een enorme opgave”, begint Lisette, “maar elke stap die we zetten is er één.” Binnen gemeente De Fryske Marren lopen allerlei projecten waarin duurzaamheid een grote rol speelt. “Bij alle plannen die we maken, moet groen denken en doen vanzelfsprekend zijn. Op die manier bouwen we met elkaar aan een duurzame toekomst.”

Heldere doelen
De Fryske Marren wil haar inwoners, ondernemers en maatschappelijke partijen graag inspireren en faciliteren. In haar duurzaamheidsambitie stelt zij dat in 2030 alle dorpen en kernen een levendige, groene samenleving vormen. De doelen zijn helder: duurzame energie- en watervoorzieningen, een circulaire economie waar grondstoffen zoveel mogelijk worden (her)gebruikt en volop ruimte voor de natuur, biodiversiteit en nieuwe duurzaamheidsinitiatieven uit de samenleving. Lisette: “We leven momenteel in een woelige tijd: de klimaatopgave vraagt om grote, structurele veranderingen die onze leefomgeving persoonlijk raken. Gelukkig zijn veel inwoners zich daarvan bewust. Die sterke samenleving hebben we nodig om de klimaatproblematiek aan te pakken.”

Werk aan de winkel
“Als gemeente willen we ons certificeren op trede 3 van de CO2-Prestatieladder”, gaat Lisette verder. “Dat houdt in dat we actief aan de slag gaan om de uitstoot van CO2 binnen onze eigen organisatie te reduceren. We gaan onder andere aan de slag met onze gebouwen. Zo is de nieuwe werf in Lemmer gasloos en wordt de glazen vleugel van Herema State gerenoveerd. Na de renovatie zal deze gasloos worden verwarmd. In 2030 willen we geen fossiele brandstoffen meer gebruiken.” Ook op grotere schaal is de gemeente bezig met haar energiehuishouding. De Fryske Marren neemt deel aan de Regionale Energie Strategie: een gezamenlijke aanpak van overheden en organisaties – zoals gemeenten, waterschappen en maatschappelijke organisaties – om de energietransitie op regionaal niveau vorm te geven. “De energietransitie gaat iedereen aan”, benadrukt Lisette. “We kunnen het niet alleen.”

Van het gas af
“Momenteel voeren we een ‘impactanalyse’ uit, waarin we onderzoeken wat het voor onze gemeente betekent als we straks van het aardgas afgaan. We zullen andere, schone energiebronnen moeten aanboren. In samenwerking met onze experts, het bedrijfsleven, maatschappelijke organisaties, inwoners en andere betrokkenen bekijken we per gebied wat de energiebehoefte is en welke mogelijkheden voor energieopwekking en verduurzaming onze regio biedt. Daarbij kijken we ook goed naar wat bij onze gemeente past, want uiteindelijk moet het wel haalbaar en uitvoerbaar zijn.”

Alle beetjes helpen
“Ondertussen zitten onze inwoners ook niet stil”, vervolgt Lisette. “Veel huiseigenaren nemen de moeite om hun woning te verduurzamen. Dat moedigen we van harte aan. Met Tûk Wenjen bieden we woningbezitters in De Fryske Marren binnenkort weer passend energieadvies. De afgelopen jaren is dat erg succesvol gebleken. Naast een onafhankelijk basisadvies, geven we voor het eerst dit jaar ook advies voor gasloos en energieneutraal wonen. Subsidie en de invulling hiervan volgen in de loop van dit voorjaar. Uiteraard begrijp ik goed dat niet iedereen de financiële middelen heeft om in de eigen woning te investeren. Toch kun je met kleine aanpassingen in huis energie besparen en bijdragen aan het klimaat. Bijvoorbeeld door ledlampen te gebruiken en tochtstrips te plaatsen. Alle beetjes helpen! Het is vooral belangrijk dat iedereen meedoet.”

 

Dakisolatie, dubbel glas, bodemisolatie en zonnepanelen: het huis van William Kuiper uit Balk is nu een stuk energiezuiniger dan toen hij het vorig jaar kocht. Dat heeft hij vooral te danken aan het energiebesparingsproject Tûk Wenjen van gemeente De Fryske Marren. Met de campagne Groene Start hoopt de gemeente zoveel mogelijk inwoners enthousiast te maken voor het project.

Groene start

Groene Start is een gezamenlijk initiatief van gemeente De Fryske Marren en gemeente Súdwest-Fryslân. Het doel: inwoners van beide gemeenten helpen en motiveren hun woning te verduurzamen. Bij energieloket Tûk Wenjen (De Fryske Marren) en Energiesprong (Súdwest-Fryslân) kunnen woningeigenaren een gratis woningscan aanvragen, waarna een adviseur van SIAN de woning beoordeelt op energiezuinigheid, duurzaamheid en comfort. Na de woningscan ontvangt de bewoner een adviesrapport, waarin staat welke energiebesparende maatregelen het beste bij de woning passen. De bewoner beslist uiteindelijk zelf of hij of zij dit advies wel of niet opvolgt.

Lagere energienota

William Kuiper meldde zich begin dit jaar voor de gratis woningscan. “Elke maand was ik een hoop geld kwijt aan gas en elektra”, vertelt hij. “Daar wilde ik graag een oplossing voor.” Na de scan ontving hij het adviesrapport met daarin drie verbeterpunten: dakisolatie, dubbel glas en bodemisolatie. Dat laatste pakte Kuiper zelf aan en voor de eerste twee huurde hij een bedrijf in. Hij ontving een aantrekkelijke subsidie van de overheid, waarmee hij de kosten flink kon drukken. Kuiper: “Dat hielp mij de drempel over; het scheelde een flink bedrag.” Kuiper is blij met het resultaat. “Mijn woning is nu veel beter geïsoleerd. Daardoor zijn niet alleen de energiekosten lager, maar is er ook minder vocht in huis. Het is veel prettiger wonen zo.”

Niet langer wachten

In november is Kuiper zelfs nog een stapje verder gegaan. Hij heeft zonnepanelen laten installeren, die de elektrische kachel in zijn woonkamer van stroom voorzien. “Hiel ferstannich”, vindt wethouder Durk Durksz. “Ast sjochst nei de merk, dan is dít it moment om de wenning enerzjysúniger te meitsjen. Mei watst der foar weromkrigest, is dat in stik oantrekkeliker as jild op’e bank sette. Want ast it no net dochst, dan rinst straks achter de feiten oan en bist yn de takomst mear jild kwyt”, aldus Durksz. “De gaskraan giet in kear ticht. Dan kinst mar better alfêst dyn wenning oanpast hawwe. Tûk Wenjen is in net te missen kâns.”

Meneer Jurjen Mous uit Lemmer heeft vorig jaar zijn woning uit 1978 verduurzaamd. Zo heeft hij zijn vloer, twee slaapkamers en zolder laten isoleren door deelnemende bedrijven van Tûk Wenjen. ‘Je hebt er straks profijt van’, aldus Jurjen.

Van advies naar isolaties

Het begon allemaal tijdens de informatieavond (Groene Startavond) van Tûk Wenjen in Het Baken in Lemmer waar Jurjen is geweest. ‘Er stond een artikel in de

krant voor deze avond en hiervoor heb ik mij  aangemeld’. Tijdens de bijeenkomst heeft Jurjen zich laten inschrijven voor een persoonlijk adviesgesprek op maat (gratis woningscan). Een adviseur van SIAN kwam vervolgens langs om alles op papier te zetten.

‘We vonden altijd al dat de zolder een dunne wand had. We hebben een vrij lang schuin dak en een kort dak dat doorloopt op de slaapkamers. Eerst hebben we de twee slaapkamers en zolder laten isoleren. En toen hebben we bodemisolatie uitgevoerd. Voordeel: je hoeft zelf niets te regelen, SIAN heeft alles in werking gezet. Wij hoefden alleen goed door te lezen en te tekenen’, aldus Jurjen.

Dak- en vloerisolatie

De uitvoering is begin dit jaar (2017) geweest. Jurjen: ‘er is een dubbele laag isolatie (Isobooster) op de zolder tegen de wanden en gipsplaten aangebracht. Dit zorgt ervoor dat het beter isoleert. Ook is de vloer geïsoleerd, namelijk door middel van Neopixels Bodemisolatie.’ Neopixels Bodemisolatie is een duurzame oplossing tegen kou en vocht in de kruipruimte en een goede oplossing voor het beperken van het warmteverlies bij moeilijk bereikbare lage kruipruimtes. ‘We hopen dat het in huis straks lekker warm is’,  aldus Jurjen.

Energiebesparende tip: thermostaat op 19°C

Naast het nemen van isolerende maatregelen heeft gedragsverandering ook invloed op de energierekening. Door te besparen kunt u zonder investeringen uw energieverbruik flink verlagen. Jurjen: ‘ik zou zeggen probeer de kachel niet te hoog te zetten. Zet de thermostaat eens van 20°C op 19(,5)°C. Dat hebben wij ook gedaan en het scheelt veel in het verbruik. Het is ook een stukje gewenning. Mensen zetten de kachel vaak snel op 20°C of 21°C. Inmiddels ben ik gewend aan 19°C. En ik woon ook nog in een hoekwoning met veel wind’, aldus Jurjen.

In één van de eerste nieuwsbrief van Tûk Wenjen had ik al aangeven wat mijn plannen waren na de dakisolatie en plaatsing van zonnepanelen: ik wilde graag van het dure gas af. Nu is de gasprijs dit jaar weer € 0.03 per m3 duurder geworden. Dus sinds augustus 2017 staat er bij mij een palletkachel in de kamer. Vanwege de situatie in Groningen ligt het niet in de verwachting dat het goedkoper wordt. Ik heb de investeringen gefaseerd gedaan vanwege de financiële situatie. Ik kwam zonder werk te zitten en was genoodzaakt om de vaste lasten naar beneden te brengen.

Hoe kun je dit financieel inzichtelijk maken werd mij gevraagd? Je moet ervoor de meterkast induiken en weten wat jouw verbruik is en wat de kosten zijn voor gas (m3) en elektra (kWh). Daarna maak je de keuze hoeveel panelen je wilt en welke nieuwe energiebron je wilt  (palletkachel, warmtepomp o.i.d.). Je laat je informeren over de investering en maakt dan een berekening of je laat het je voorberekenen.

Mijn gas berekening versus palletkachel

  • Investering pelletkachel: € 3.700
    Berekening: € 4.200 minus € 500,00 subsidie. De hoogte van subsidie is afhankelijk van het type kachel warmtepomp waarvoor u kiest. Kijk hiervoor in de lijst van de ISDE die door de overheid is gemaakt op de webpagina ‘Investeringssubsidie duurzame energie ISDE’.
  • Totaalbesparing gas door pelletkachel: 1.500 m3 per jaar.
    Berekening: totaalverbruik over 2016 was 1.650 m3 gas. Ik heb afgelopen zomer een pelletkachel geplaatst. Mijn gasverbruik in de afgelopen drie maanden was 30 m3 welke nodig was voor eten koken en warmwater. Dus mijn nieuwe verbruik wordt circa 4 x 30 m3 = 120 m3 gas per jaar. Mijn besparing zal circa 1.500 m3 gas worden.
    De gemiddelde gasprijs per m3 is 
    € 0,65. Investering pelletkachel netto € 3.700 : € 0,65 = 5.693 m3 gas.
    Mijn verbruik per jaar is circa 1.500 m3 (dit is excl. gas voor koken en warmwater):

    – 5.693 m3  : 1.500 = 3,8 jaar. 
    – 1.500 m3 x € 0,65= € 975,00.
  • Kosten pellets per jaar: € 600,00
    Berekening: kosten pellets € 5 per zak van 15 kilogram. Mijn verbruik zal ongeveer uitkomen op 120 zakken x € 5 = € 600 per jaar.
    Pellets kosten 3,8 jaar x € 600,00 = € 2.280. € 2.280 : 0,65= 3.508 m3 gas. 3.508 m3 gas : 1500 = 2,34 jaar
  • Investering eruit in zes jaar
    Berekening: totaalplaatje is in 3,8 jaar investering pelletkachel eruit en 2,34 jaar. Is ruim gerekend in 6 jaar terug verdiend.
    Mijn besparing op energiekosten is elk jaar € 375,00 per jaar. Per maand kan u zelf de maandlasten al naar beneden sturen. Dus gelijk win-win situatie.
  • Besparing vaste energielasten per jaar € 1.575
    Berekening: in mijn situatie heb ik de vaste energie lasten teruggebracht van € 180 naar € 80 per maand.
    Dat is 12 x € 100 = € 1.200 per jaar en dus totaal € 1200 + € 375 = € 1.575.

Geen enkele loterij die dat jaar in jaar uit gaat verbeteren

Ruim gerekend is de investering in de pelletkachel (€ 4.200) in zes jaar terugverdiend. Na zes jaar is, als je de investering in hetzelfde jaar allemaal doet, er dus een rendement van € 1.200. Geen enkele loterij die dat jaar in jaar uit gaat verbeteren. Als je de € 400,00 op jaarbasis besparing meerekent, is dat dus ruim € 1.700 per jaar. Bij mij is de investering er eerder uit omdat ik er drie jaar terug al was begonnen met zonnepanelen. Het is goed te weten dat voorlopig de salderingsregeling voor zonnepanelen tot 2023 nog doorloopt. Daarna wordt het onzeker, maar u kunt er in ieder geval nog ruim vijf jaar gebruik van maken.

Van energielabel G naar A

Voorlopige planning is voor de komende tijd informatie zoeken over zonneboiler, inductiekookplaat, close-in boiler(s) en eventueel extra zonnepanelen. En als dat gerealiseerd is, wil ik van het gas af. Termijn van deze zoektocht is eerst drie jaar en sparen. De realisatie streef is 2020-2023. Ik ben gestart met het project verduurzamen woning in 2014. Dit met een energielabel G. En als alles klaar is, dan heeft mijn woning een energielabel A.